مسیر طلبه

رشته کلام با گرایش امامت

کلیات و برنامه درسی سطح سه رشته کلام با گرایش امامت

معرفی رشته کلام با گرایش امامت سطح سه حوزه علمیه

ماده ۱- عنوان

عنوان رشته، سطح سه کلام با گرایش امامت است.[۲]

ماده ۲- تعریف

سطح سه کلام با گرایش امامت، یكی از شاخه‌های كلام اسلامی است، كه در آن طلاب، مبانی و مسائل امامت و ولایت را می‌آموزند و توانایی پاسخگویی به نیازهای مربوط و توان تحقیق در حد تحلیل و بررسی تطبیقی و تدریس آن را پیدا می‌كنند و در پایان، موفق به دریافت دانشنامه سطح سه این رشته می‌شوند.

ماده ۳- اهداف رشته کلام با گرایش امامت

  1. توسعه و تعمیق شناخت نسبت به مسائل ولایت و امامت بر مبنای ادله عقلی و نقلی و دفاع از عقائد شیعه؛
  2. افزایش توان تحقیق در حد تحلیل و بررسی تطبیقی و زمینه‌سازی جهت تألیف در زمینه امامت؛
  3. شناخت و نقد دیدگاه‌های انحرافی، تقویت توان پاسخگویی به پرسش‌ها و شبهات روز در حوزه امامت؛
  4. ایجاد توان تدریس مباحث امامت در سطوح پایین‌تر؛
  5. معرفی و شناخت منابع مهم امامت و ایجاد توان استفاده از آن؛
  6. تربیت طلاب مستعد جهت ورود به سطوح بالاتر؛
  7. شناخت استدلالی و عمیق مسائل فقهی و اصولی، و آشنایی با روش‌های استنباط فقهی؛
  8. ایجاد توان تتبع و تحقیق در زمینه فقه و اصول؛
  9. ایجاد توان استفاده از منابع فقهی و اصولی.

ماده ۴- سیاست‌های رشته کلام با گرایش امامت

  1. اهتمام به تعالی اخلاقی و معنوی طلاب؛
  2. اهتمام به تقویت استقلال فكری و اعتماد به نفس در مسائل علمی؛
  3. اهتمام به تقویت تعبد و تعهد دینی و دفاع از عقائد شیعه امامیه؛
  4. تأكید بر آموزش پژوهش‌گرا؛
  5. تأكید بر بهره‌گیری از روش‌های كارآمد آموزشی با اهتمام به سنت‌های حوزوی؛
  6. تأكید بر پویایی برنامه‌های آموزشی و پژوهشی و توجه به نیازهای روز؛
  7. تأكید بر شناسایی طلاب مستعد؛
  8. تأكید بر استفاده از متون آموزشی واجد استانداردهای لازم؛
  9. اهتمام به تقویت مبانی نظام اسلامی و ترویج ارزش‌های آن؛
  10. اهتمام به دروس فقه و اصول و نظارت بر اجرای آن.

ماده ۵- ضرورت رشته کلام با گرایش امامت

  1. اهمیت فوق‌العاده مباحث امامت و ولایت به عنوان شاخصه اعتقادی شیعه امامیه؛
  2. رسالت حوزه علمیه در تربیت اندیشمندان متكلم جهت تبیین، ترویج و دفاع از عقائد شیعه امامیه؛
  3. نیاز اجتماع به تبیین و ترویج عقائد شیعه و دفاع از آن در مقابله با تهاجمات فكری.

ماده ۶-نظام آموزشی

نظام آموزشی این رشته نیم‌سالی، درسی[۳]و حضوری است. طول دوره بدون احتساب پایان‌نامه حداقل شش و حداكثر هشت نیم‌سال است.

ماده ۷- شرایط پذیرش رشته کلام با گرایش امامت

  1. احراز صلاحیت‌های عمومی و اخلاقی بر اساس آئین‌نامه‌های مصوب؛
  2. دارا بودن مدرك علمی سطح دو؛
  3. قبولی در آزمون ورودی و مصاحبه علمی.

ماده ۸- جدول دروس پیش­نیاز

ردیف عنوان درس  ساعت اهداف
منطق ۳۲ تبیین روش و شرائط استدلال برهانی و جدلی، همراه با شناخت مغالطه و انواع آن (متن فارسی)
معرفت‌شناسی ۳۲ شناخت استدلالی راه‌ها و ابزار شناخت و ارزیابی آنها
فرق و مذاهب كلامی ۳۲ آشنایی با آموزه‌ها، روش‌ها و كتب اصلی فرقه‌های مهم تشیع و تسنن
كلیات و تاریخ علم كلام ۳۲ شناخت علم كلام (فرق آن با فلسفه و علوم دیگر) موضوع، غایت و مبانی آن، تبیین حجیت روش‌های عقلی و نقلی و شرائط آنها و آشنایی با سیر تكوّن و تطور علم كلام، مشرب‌های كلامی، متكلمین بزرگ، منابع و مآخذ مهم كلامی
كلام اسلامی

۱ و ۲ و ۳

۹۶ شناخت استدلالی مباحث خداشناسی (ذات، صفات فعلیه و ذاتیه، مراتب فعل الهی)، نبوت (ضرورت، ویژگی‌ها، وظایف و اختیارات، نبوت و خاتمیت پیامبر اسلام) و معاد (حقیقت مرگ، عالم برزخ، قیامت و ویژگی‌های آن)
مسائل جدید كلامی ۳۲ شناخت مهم‌ترین مسائل جدید كلامی، مانند: معرفت و تجربه دینی، ‌تكثّرگرایی، علم و دین و قلمرو دین
تاریخ معاصر ۳۲ بررسی تحلیلی تاریخ فرهنگی، اجتماعی و سیاسی صد سال اخیر ایران
روش تحقیق ۳۲+۱۶

نظری عملی

آشنایی با روش‌های عمومی پژوهش و كیفیت بهره‌برداری از منابع
زبان انگلیسی (عمومی) ۳۲+۱۶

نظری عملی

ایجاد توان درك مطلب و ترجمه متون ساده انگلیسی
جمع ۳۸۴

تبصره:طلابی كه دروس پیش‌نیاز را در مراكز معتبر گذرانده باشند، در صورت مطابقت ۸۰ درصدی سرفصل‌ها از گذراندن این دروس معاف هستند.

ماده ۹-عناوین و مشخصات كلی دروس رشته کلام با گرایش امامت

ردیف عنوان  ساعت­
۱ دروس عمومی ۶۲۴
۲ دروس تخصصی ۱۱۷۶
جمع كل ۱۸۰۰

 

ماده ۱۰- عناوین و مشخصات تفصیلی دروس

  1. دروس عمومی
ردیف عنوان درس  ساعت اهداف
فقه ۱۶۰ شناخت استدلالی مسائل مهم فقه طبق برنامه مركز مدیریت در سطح سه (از القول فی ماهیهالعیب تا آخر مکاسب)
اصول ۳۲۰ شناخت استدلالی مباحث مهم اصولی طبق برنامه مركز مدیریت در سطح سه (جلد اول كفایهالاصول از ابتدای المقصد الثانی فی النواهی تا پایان جلد دوم)
عربی معاصر ۱۶+ ۳۲ نظری عملی ایجاد توان بهره‌گیری از متون عربی جدید در حوزه امامت
روش تحقیق پیشرفته ۱۶+ ۳۲ نظری عملی تقویت توان تحقیق و پژوهش در مسائل امامت با آموزش روش‌های تحقیق و كیفیت بهره‌برداری از ابزار و منابع
روش تدریس ۱۶+ ۳۲ نظری عملی ایجاد توان مهارت تدریس با آموزش روش‌ها و فنون كلاس‌داری و ارزشیابی
جمع ۶۲۴

 

  1. دروس تخصصی
ردیف عنوان درس  ساعت اهداف
نظریه‌های امامت و خلافت ۳۲ بررسی و مقایسه نظریه‌های امامت و خلافت از دیدگاه فِرَق شیعه و عامه
روش‌شناسی علم كلام ۳۲ تبیین مبانی، روش‌ها و قواعد علم كلام، مانند حجیت عقل، حجّیت آیات و روایات، حسن و قبح عقلی، قاعده لطف، امتناع نقض غرض، وجوب شكر منعم، هدف‌داری خدا و حجیت خبر واحد در مسائل اعتقادی
امامت عامه ۱

(فلسفه امامت)

۳۲ تبیین ضرورت عقلی و نقلی امامت و لزوم خلافت الهی و بیان جایگاه امامت در منظومه معارف دینی
امامت عامه ۲

(شئون و مناصب امام)

۴۸ تبیین مرجعیت علمی، هدایت و رهبری ‌اجتماعی، حكومت، ولایت تكوینی و تشریعی امام و بررسی مسأله غلوّ و تقصیر
امامت عامه ۳

(خصائص و ویژگی‌های امام)

۳۲ تبیین خصائص و ویژگی‌های امام، مانند علم، عصمت و نصب الهی، همراه با نقد و بررسی دیدگاه‌های مختلف
امامت و ولایت در قرآن ۴۸ آشنایی با مباحث امامت عامه (ضرورت، ویژگی‌ها، وظایف، اختیارات، آثار و فوائد) و امامت خاصه و نیز مباحث ولایت از منظر قرآن کریم با روش تفسیر موضوعی
امامت امیرالمؤمنین علیه‌السلام ۱ ۶۴ تبیین راه‌های تشخیص امام و بررسی ادله نقلی و عقلی امامت و خلافت بلافصل امیرالمؤمنین علیه‌السلام
امامت امیرالمؤمنین علیه‌السلام ۲ ۳۲ بررسی و نقد صلاحیت خلفای ثلاث
امامت سایر ائمهعلیهم السلام ۳۲ تبیین ادله نقلی و عقلی امامت دیگر امامان، با توجه به شبهات زیدیه، اسماعیلیه و واقفیه
تاریخ تحلیلی امامت ۱ و ۲ ۶۴ تحلیل وقایع مهم مرتبط با امر امامت، از زمان پیامبر اعظمصلی ‌الله‌علیه‌وآله تا پایان غیبت صغری
شبهه‌شناسی امامت ۳۲ پاسخ به شبهات جدید در عرصه امامت، مانند مشروعیت، مقبولیت، رابطه امامت و خاتمیت
كلام مقارن ۳۲ بررسی عقلی و نقلی اصول كلام اسلامی، با تكیه بر ممیزات عقائد شیعه، مانند اسماء و صفات، عدل الهی، قضا و قدر، امر بین الامرین، بداء، تنزیه انبیاء، رجعت و تقیه
مهدویت ۴۸ تبیین اشتراكات و اختلافات اعتقاد به منجی در ادیان و مذاهب و تبیین آموزه مهدویت، مبانی و مسائلی مانند فلسفه غیبت و انتظار، آثار وجودی امام غائب، ظهور و علائم آن، حكومت حضرت مهدی علیه السلام از دیدگاه شیعه
ولایت فقیه ۳۲ تبیین نظام سیاسی شیعه در عصر غیبت و شناخت استدلالی رهبر و حاكم اجتماعی، شرائط، وظایف و اختیارات او، با رویكرد پاسخ به شبهات
مأخذشناسی امامت ۱۶ معرفی توصیفی و تحلیلی كتب مهم امامت در فرق اسلامی، به ویژه منابع امامیه، مانند الشافی، شرح التجرید، الالفین، دلائل الصدق، الغدیر، عبقات الانوار و احقاق الحق
احتجاجات معصومین پیرامون امامت ۳۲ بررسی و تبیین احتجاجات معصومینعلیهم السلامدرباره امامت و مسائل مرتبط با آن
منابع فریقین ۳۲ اعتبارسنجی و بررسی مقایسه‌ای منابع اندیشه تشیع و تسنن، مانند: قرآن، سنت، عقل، اجماع و قول صحابی
نقش امامان شیعه در فرهنگ و تمدن اسلامی ۳۲ بیان نقش ائمهعلیهم السلام در شكل‌گیری و رشد علوم، فنون، ادب، فرهنگ و هنر اسلامی
تاریخ تشیع ۳۲ بررسی چگونگی پیدایش و سیر تطور تشیع، فرق مهم تشیع و دولت‌های مهم شیعی از آغاز تا كنون
سیره اخلاقی معصومان ۳۲ آشنایی با سلوك و رفتار فردی و اجتماعی معصومینعلیهم السلام به صورت موضوعی
نقد وهابیت ۳۲ آشنایی با تاریخ، جریانات، سازمان و تشكیلات وهابیت و نقد آموزه‌ها و عقاید آنها
نقد بهائیت ۳۲ آشنایی با تاریخ، جریانات، سازمان و تشكیلات بهائیت و نقد آموزه‌ها و عقاید آنها
اعتبارسنجی احادیث امامت ۳۲ ارزیابی و اعتبارسنجی روایات مهم باب امامت، با اشاره به مباحث مهم حدیث‌شناسی
متون ادبی امامت ۱۶+ ۸ نظری عملی انس با متون فاخر نظم و نثر ادبی (عربی و فارسی) در باب امامت و ایجاد توان بهره‌گیری از آن
وظایف امت نسبت به امام ۳۲ تبیین وظایفی مانند معرفت، بیعت، اطاعت، تولّی و تبری، محبت، أخذ علوم، نصیحت و احیاء امر ائمه علیهم السلام
زبان تخصصی ۱ و ۲ ۶۴+ ۳۲ نظری عملی ایجاد توان فهم متون انگلیسی در حوزه امامت
پایان‌نامه ۱۹۲

عملی

ارائه یك پژوهش جامع، همراه با نقد و بررسی و تتبع كافی در موضوع امامت
جمع ۱۱۷۶
[۱]. این مصوبه قبلاً به عنوان مصوبه ۷۸۴ در جلسه ۱۶ کمیته بررسی و تصویب رشته‌ها، (دوره پنجم)، مورخ ۳۰/۶/۹۰ به تصویب رسیده بود، که پس از اصلاح مطابق تصمیم جلسه ۸۱ شورای عالی حوزه‌های علمیه (دوره ششم)، به مصوبه ۹۲۵ تغییر یافت.

[۲]. عنوان مصوبه، اصلاحی مصوبه ۸۲۸٫

[۳]. در این نظام، هر درس به صورت مستقل ارزیابی می‌شود و قبولی یا رد در یک درس، تأثیری در قبولی یا رد دروس دیگر ندارد

برای مشاهده سایر رشته های تخصصی سطح سه کلیک کنید

برچسب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *